Tuesday 24 December 2013

Bandora Kurdî li Firefoxê

Bi du mînakan bandora kurdî ya li ser Firefoxê.

Google li ser FIrefoxa kurdî wisa vedibeMînaka 1emîn: Guherîna Googleê. Wekî tê zanîn, Google bi kurdî-kurmancî weşanê nake. Û Firefox, wekî motora lêgerînê ya standard, Googleê bi kar tîne. Gazinca me ji Firefoxê ev bû: Dema tu li ser Firefoxê Googleê vedikî, Google berê xwe didê ka zimanê Firefoxê çi ye, û dema dibîne kurdî ye, xweber Googlea kurdî vedike. Ji ber ku Googleê dibêje kurdî=soranî-tîpên erebî, ev rewş ji bo bikarhênerên Firefoxa kurdî (ku bi kurmancî û tîpên latînî ye) dibe sedema diltengiyê. Lê niha rewş guheriye. Firefoxê çareyek dît. Wekî ji wêne jî diyar dibe, dema tu bi Firefoxa kurdî dikevî Googleê, Googlea kurdî-soranî vedibe, lê li jêrê jî Google zimanê welatê tu lê dijî pêşniyar dike.

Mînaka 2yemîn:
Hemû ziman xwedî hin taybetiyên xweser in. Lê hin taybetiyên kurdî hene di zimanên din de tune ne yan hîç tune ne, yan jî di du-sê zimanan de hene/hebûne. Ji ber hindê jî, carnan gelekî zehmet dibe ku mirov ji yekî kurdînezan re behsa hin taybetiyên kurdî bike û bide têgihîştin.
Mijara cînavkan (Ez/Min, Tu/Te) yek ji van taybetiyan e. Mînakeka din jî yekjimarî/pirjimariya di kurdî de ye. Ev taybetiya kurdî di gelek wergerên teknîkî de dibû pirsgirêk.
Wekî mînak, bi înglîzî dibêjin '1 download has been completed' '2 downloads have been completed' lê di tirkî de dibêjin '1 indirme tamamlandı' '2 indirme tamamlandı'.
Dema ku ev hevokên li jorê bi zimanê teknîkî bên nivîsandin, wisa tên nivîsandin:
'#1 download has been completed' '#1 downloads have been completed' '#1 indirme tamamlandı' '#1 indirme tamamlandı'.
Yanî '#1' dibe guherbarek; carna 1 e, carna 2 ye, carna 3, 4 yan jî hejmareke din e.
Eger em vê hevokê bi zimanê teknîkî li kurdî wergerînin, dê wisa be:
'#1 jêbarkirin temam bû' '#1 jêbarkirin temam bûn' (jêbarkirin==daxistin=download, temam bû=qediya=çû serî=completed)
Eger guherbara me 1 be, dê wisa bibe: 1 jêbarkriin temam bû. Lê ev li kurdî nayê. Di kurdî de em dibêjin, 'jêbarkirinek temam bû'.
Lê niha rewş hatiye guhertin. Wekî ji wêne jî diyar e, dema guherbar '1' be, ne bi reqemê tê nivîsandin: Jêbarkirinek temam bû;#1 jêbarkirin temam bûn


Amed Çeko Jiyan

Tuesday 29 October 2013

Rewşa Firefoxa Kurdî (Hefteya borî - 27-10-2013)


















Firefox lezgîn, ewle û seksî ye. Û di serî de jî bi kurdî ye: http://www.mozilla.org/en-US/firefox/all-beta.html?lang-search=Kurd%C3%AE&x=0&y=0
Ji bo Windowsê: https://download.mozilla.org/?product=firefox-25.0b10&os=win&lang=ku














Monday 28 October 2013

Wergerandina Firefox OSê bi fermî dest pê kir

Wergerandina pergala Firefoxê ya ji bo telefonan, Firefox OSê bi fermî ji bo kurdî dest pê kir.
Yên bixwazin dikarin bibin endamê malpera wergerandinê û bibin alîkar.
http://mozilla.locamotion.org/ku/firefoxos/

Sunday 20 October 2013

3 rêbazên ji bo piştgiriya Firefoxa Kurdî

Teknolojî her roj bi pêş ve diçe, lê mixabin em kurd jê bêpar in. Me ne xêrxwazên dewlemend ne jî sazî û dezgehên xurt hene ku piştgiriya vî karî bikin. Lê em dizanin ku wekî me bi hezaran têkoşerên zimanê kurdî hene.

Eger tu dixwazî piştgiriya teknolojiya kurdî bikî lê nizanî çawa, fermo, em sê deriyan li ber te vedikin.






1- Eger kurdiya te têra wergerandinê nake, dikarî bibî bikarhênerekî/e Firefoxa kurdî.
Ji girêdanka li jêrê Firefoxa Kurdî jêbar bike û bi kar bîne. (Eger li gorî te wergera hin tiştan çewt e, ji kerema xwe re me agahdar bike ku em rast bikin.)
http://goo.gl/bdmIQz

2- Her wisa dikarî Firefoxa kurdî li qada medyaya civakî bidî nasîn.
Rûpela Facebookê ya Firefoxa Kurdî biecibîne û ji pêşketinên nû agahdar bibe. (Dikarî çewtiyên wergerê û pirsên xwe li ser vê rûpelê binivîsî.)
http://facebook.com/FirefoxKU

3- Eger kurdiya te têra wergerê dike, jixwe tu zêrê zer î û em li te digeriyan.
Beşdarî koma wergerê bibe. (Her hefte hevokek be jî dikarî wergerînî.)
http://mozilla.locamotion.org/ku


Pisporê kurdî yî û dema te tune ye ku bi karên wisa re mijûl bibî? :)
Nexwe hema mehê saetekê be jî bikeve malpera ferhenga teknîkî û bibe alîkar ku ferhengeke teknîkî ya kurdî bê çêkirin. Ferhengeke berfireh dikare ji bo wergerandina hemû beşên teknîkî bibe alîkar.
http://ferheng.org/wiki/doku.php/ferheng:destpêk

Friday 18 October 2013

Meseleya "Qumaş û Xerîdar"

Destpêka vê mehê (03.10.2013) li sê bajarên cuda (Bruksel, California, Toronto) konferans û civînên Mozillayê hebûn. Ji çar aliyên cîhanê, ji gelek welatan bi sedan kes, ji bo nîqaşên li ser berhemên Mozillayê yên wekî Firefox, Fennec, Firefox OSê li van sê bajaran civiyan.
Ez, ku ji sala 2005an ve bi awayekî dilxwazî Firefoxê werdigerînim kurdî, li ser navê Firefoxa kurdî, beşdarî konferans û civînên li Brukselê bûm.
Sala 2005an, bi alîkariyên hêja Erdal Ronahî, kurdîkirina Firefoxê dest pê kiribû û çend salan piştî wê, Firefoxa kurdî di malpera fermî ya Firefoxê de di nav zimanên wekî înglîzî, fransizî, almanî û zimanên din yên cîhanî de ciyê xwe girtibû. Piştî vê serkeftinê, her ku min derfet didît, min Firefoxa kurdî li ser kompîterên saziyên kurdî û hevalên xwe saz dikir. Lê li gel vê jî, li (bakurê Kurdistanê û) Tirkiyeyê hejmara bikarhênerên Firefoxa kurdî ji hejmara bikarhênerên Firefoxa rûsî û almanî jî hindiktir bû.
Dibe ku gelek sedemên vê yekê hebin. Yek ji van sedeman Google e, ku di Firefoxê de motora lêgerînê ya standard Google e û Google kurdî wekî “tenê soranî” û bi tîpên erebî qebûl dike. Dema di Firefoxa kurdî de Googleê vekî, Google bi soranî û tîpên erebî vedibe. Li gel hemû hewldanan, Google hê jî rê nade kurmancî. (Androîd bixwe jî berhemeke Googleê ye û ji ber vê helwesta Googleê zehmet e ku Androîd bibe kurdî/kurmancî) Dibe ku ji ber vê sedemê, di qada navneteweyî de dilê me bi kurdbûna me bişewite. Lê min baş dizanî ku sedemeke din jî heye ku ji sedema pêşî diltezîntir e; miletekî ku li paytexta xwe bi zimanê xwe napeyive dê çima Firefoxê bi zimanê xwe bi kar bîne?
Bêguman ev yek dibûn sedema xemgîniyê. Piştî Firefoxa ji bo kompîteran, min Firefoxa ji bo telefonên jîr jî wergerand kurdî, lê ji ber ku tu pergaleke telefonên jîr (ne Androîd, ne Symbian, ne iOS, ne Windows ne jî yên din) bi kurdî hene, Firefoxa kurdî ya ji bo telefonên jîr li ser tu telefonan nayê sazkirin. Piştî demekê, ji ber van sedeman min jî dev ji nûkirina Firefoxa kurdî berda.
Lê piştî ku navenda Mozillayê ragihand ku ew li ser pergaleke ji bo telefonên jîr dixebitin, min ji nû ve zend û bend badan ku qet nebe telefoneke jîr bi kurdî jî hebe û min li ser Facebookê ji bo alîkariya wergerandina Firefox OSê (pergala Firefoxê ya ji bo telefonên jîr) daxuyanî da. Mala wan hezar carî ava be, Hozan Rûbar, Jêhat Zekî Taher, Flê Jiyan û Ramo Gündogdu peyam şand û got ku ew dixwazin alîkariya wergerê bikin.
Dema ku min amadekariya çûna bo Brukselê dikir, gelekî li ber xwe diketim ku kurdî di Mozillayê de gelekî li paş e û li ser navê Mozillaya kurdî tenê ez heme. Lê piştî peyamên van çar dilsozên kurdî rûyê min hinekî geş bû ku ez ê dikaribim li Brukselê bibêjim me ji bo kurdî komeke wergerê heye.
Di konferans û civînên li Brukselê de gotinên endamên komên wekî fransizî, almanî, çînî û komên din yên hejmara endamên wan bi sedan û hezaran hene, gelek bûn. Ji her komê pênc, deh, bîst kes di civînan de amade bûn ku berhemên Mozillayê yên bi zimanên wan ji hêla bi deh û sed hezaran kesan ve dihatin bikaranîn û tekane berhema kurdî ya Mozillayê, yanî Firefoxa kurdî tenê 76 bikarhêner hene. Ne tenê li bakurê Kurdistanê û Tirkiyeyê, li seranserê cîhanê 76 kes.
Dema ku komekê dixwest malpera Firefoxê berhema xwe bi zimanê wê komê biweşîne, pêşî pakêta zimên yanî versiyona ceribandinê diweşand û eger hejmara bikarhêneran zêde be, hê nû li ser malpera fermî diweşand.
Niha jî rewş kêm zêde wisa ye. Dema ku min behs kir ku bi milyonan kurd bi zaravayê kurmancî diaxivin û ji bo Firefox OSa kurdî/kurmancî serî lê da, bersiva kesê berpirs ew bû ku divê pêşî em di Firefoxa sermaseyê de bi pêş bikevin. Yanî eger hejmara bikarhênerên Firefoxa kurdî hindik be, Mozilla dê xwe nede ber barê Firefox OSa bi kurdî ku li gorî wan sedem ew e ku di telefonê de hebûna gelek zimanan performansa telefonê kêm dike.
Yanî bi kurt û kurmancî, hejmara me kurmancan ne bi milyonan lê bi milyaran be jî ku em bi kurdî nejîn û berhemên teknolojiyê bi kurdî bi kar neynin, yanî eger qumaşê me ji zêr be û hîç xerîdar nebin, qîmeta wî qumaşî nîn e.

Li gel her tiştî, encamên konferans û civînan dê bi kêrî kurdî bên ku çend xal jê ev in:
- Zimanê Firefox mobîleê dê ne ji hêla pergalê (Androîd, Windows, iOS) ve bê diyarkirin. Yanî me niha Firefox mobîle bi kurdî heye û ji bo em wê bi kar bînin ne pêwîst e ku telefona me ya Androîd yan jî ya iPhone bi kurdî be.
- Mozilla dê ji bo Firefox OSê li gel şirketên wekî ZTE, Alcatelê bi şirketên wekî LG re jî bixebite.
- Firefox OS dê sala 2014an li welatên Ewropa, Amerîkayê bikeve bazarê. (Ji niha ve li Îspanya, Almanya û çend welatan derketiye bazarê)
- Di nêzîk de (piştî ku Firefox desktopa kurdî hinek bi ser xwe ve bê) wergerandina Firefox OSê dê bi fermî bi kurdî dest pê bike. (Niha em li ser kompîterên xwe werdigerînin lê di nêzîk de em ê karibin wan dosyeyên xwe li pergalê bar bikin.)
- ...*
Bi kurtî, eger hejmara wergêr û bikarhênerên Firefoxa kurdî zêde bibe, telefonejeke jîr dê bi hemû bername (App), xerîte, kontrola rastnivîsê, û taybetiyên xwe bi kurdî çêbe.
Û piştî ku Androîd, iOS û pergalên din bibînin ku telefoneke jîr ya bi kurdî bi hemû taybetiyên xwe heye û kurdên ku hejmara wan bi milyonan e wê telefonê bi zimanê xwe bi kar tînin, dibe ku ew jî derî li kurdî vekin. We go çi?

Li gel van tiştan hemû, divê vê jî bibêjim ku karê wergerandina Firefoxê heta îro bi awayekî dilxwazî hatiye kirin. Ji ber vê yekê, ne wekî karekî birêkûpêk lê wekî karekî ku di wan demên ji ber karên bingehîn mayî de hatiye kirin. Ji ber vê rastiyê, tiştekî normal e ku di vî karî de kêmasî çêbin. Lê li gel hemû kêmasiyan, deriyê Firefoxa navendî û her wisa deriyê Firefoxa kurdî ji bo hemû rexne û pêşniyaran vekiriye.
Û kesên ku dixwazin Weba kurdî bi kurdiyeke tekûztir bi pêş bikeve, dikarin bi van sê riyan piştgiriya weba kurdî bikin. Yên ku dixwazin piştgiriyê bidin; dikarin Firefoxa kurdî li ser kompîtera xwe saz bikin, dikarin beşdarî koma wergerê bibin, diakrin bi riya e-payamê yan jî bi riya koma Firefoxa Kurdî ya li ser Facebookê hemû rexne û pêşniyarên xwe ragihînin.

Girêdana jêbarkirina Firefoxa sermaseyê ya bi kurdî: http://goo.gl/bdmIQz
Koma Firefoxa Kurdî ya li ser Facebookê: http://goo.gl/TI1kMJ















Di Firefoxa kurdî de Google wisa ye; ziman bi kurdî/soranî ye û Google li gorî dewleta tu lê dijî, zimanekî din pêşniyar dike. Eger li Swêdê dijî, Google dê swêdî pêşniyar bike.




















Firefoxa kurdî di asta ceribandinê de li ser malpera fermî ya Mozillayê ye.




















Rewşa wergerên Firefoxa sermaseyê


Amed Çeko Jiyan
amedcj@gmail.com



*Ev xala dawiyê xala herî girîng e ku ji bo siberoja Mozillaya kurdî ez naxwazim niha behsa wê bikim.

Saturday 18 August 2012

Piştgiriyê bide Firefoxa Kurdî




Dikarî bi riya PayPalê piştgiriyê bidî Firefoxa Kurdî

You can support Kurdish Firefox via PayPal